Pieter-Jan Carpentier

Onderzoeker

Pieter-Jan heeft zijn medicijnenstudie in Vlaanderen gevolgd (promotie 1981) en is vervolgens voor zijn opleiding in de psychiatrie naar Nederland gekomen. Sinds 1989 werkt hij als psychiater bij de Reinier van Arkel Groep in s’-Hertogenbosch, waar hij zich aanvankelijk vooral bezig hield met de behandeling van patiënten met persoonlijkheidsstoornissen. Hierdoor raakte hij geïnteresseerd in de kinderpsychiatrische antecedenten van psychiatrische stoornissen op volwassen leeftijd. Zijn belangstelling voor de volwassen manifestaties van ADHD (Attention Deficit / Hyperactivity Disorder - Aandachtstekortstoornis met Hyperactiviteit) is vooral gegroeid tijdens zijn werk als consulent psychiater bij Novadic-Kentron, de verslavingsinstelling in Noord-Brabant.

Het frequente samengaan van ADHD met verslavingsproblemen was in de eerste plaats een belangrijke stimulans om zich in deze stoornis te gaan verdiepen. Gelijk tekende zich hiermee een nog weinig ontgonnen onderzoeksgebied af, doorspekt met mythen en vooroordelen. Dit leidde tot een eerste pilot studie naar de werkzaamheid van methylfenidaat (beter bekend als Ritalin) bij volwassenen met ADHD en verslavingsproblemen. Daarnaast had Pieter-Jan een actieve inbreng in het schrijven en opzetten van het landelijk protocol ADHD bij verslaving (Trimbos Instituut, Utrecht, 2000-2004).

De kans op een meer uitgebreid onderzoek deed zich voor door aan te haken bij het afstudeerproject van 2 GGK-studentes aan de Universiteit van Maastricht, Lieke Knapen en Mijke van Gogh. Onder supervisie van Cor de Jong voeren ze binnen Novadic-Kentron een onderzoek uit naar de psychiatrische comorbiditeit en de verslavingsproblemen van de ongeveer 300 heroïne-verslaafde patiënten van de methadonpost in Eindhoven (project Comorbiditeit & MMT). Aan dit project is ook een diagnostisch onderzoek naar ADHD en de kinderpsychiatrische antecedenten gekoppeld. De verwachting is dat dit onderzoek voor het eerst Nederlandse cijfers oplevert over de prevalentie van ADHD onder ernstig verslaafde patiënten, en daarnaast ook een vergelijking toelaat van de karakteristieken (psychiatrische comorbiditeit, verslavingsproblemen) van patiënten met en zonder ADHD. Aan het onderzoek is ook genetisch onderzoek gekoppeld, zodat ook risicogenen voor ADHD en voor verslaving in deze populatie kunnen worden onderzocht.

De twee werkgevers van Pieter-Jan, de Reinier van Arkel Groep en Novadic-Kentron, waren bereid hem faciliteiten voor dit onderzoeksproject te verschaffen, zodat een promotietraject kon worden opgestart, met als promotores Jan Buitelaar, hoogleraar Psychiatrie, en Cor de Jong, bijzonder hoogleraar Verslaving en Verslavingszorg, Radboud Universiteit Nijmegen. Dit project is formeel gestart in het voorjaar van 2005.