NISPA | Stichting

Visie op Verslaving en Verslavingszorg

De visie die NISPA heeft op verslaving en verslavingszorg berust op het BioPsychoSociale (BPS) model. Dit model is een multidimensioneel model waarin verschillende etiologische denk­modellen kunnen worden samengevoegd. Ten onrechte wordt het BPS model vaak louter bezien als een model binnen het medische domein. Met name de algemene systeemtheorie heeft het BPS model een breder kader en meer samenhang gegeven.

Het aantrekkelijke van het model is dat de problematiek niet alleen etiologisch wordt benaderd vanuit verschillende kanten, maar dat er ook uitspraken gedaan worden over de samenhang. Er wordt een hiërarchie verondersteld die loopt van kleine systemen (atomen, moleculen, cellen en organen) naar grote (relaties, gezinnen, woon- en werkverbanden, maatschappij en cultuur) met het individu op het snijvlak tussen biologie en sociale context. Grofweg krijgen in het model kleine systemen (het biologisch substraat) het primaat en de grote (de hogere sociale ordening) de suprematie.

Voor de praktijk is het model niet alleen van belang voor de timing van interventies, maar ook voor de vormgeving van de zorg. Fundamenteel in de gezondheidszorg is de relatie tussen hulpverlener en patiënt. Kernaspecten bij het bestuderen van afhankelijkheid van psychoactieve stoffen of verslaving in het contact met een individuele patiënt betreffen etiologie, diagnostiek, het proces van beïnvloeding en de uitkomst of effectiviteit van die beïnvloeding. Deze beïnvloeding vindt niet alleen plaats in de één op één relatie tussen hulpverlener en cliënt, maar juist ook in de (vaak groepsgerichte) interventie in het kader van laagdrempelige zorg en opvang. De hulpverlener kent de ‘state of the art’ van verslaving en verslavingszorg en treedt de patiënt niet alleen tegemoet vanuit die kennis en kunde maar ook met belangstelling voor diens wensen, waarnemingen, waarden en keuzes.